{"id":1590,"date":"2020-08-06T07:55:00","date_gmt":"2020-08-06T05:55:00","guid":{"rendered":"http:\/\/e-mh.eu\/?p=1590"},"modified":"2020-08-04T11:59:20","modified_gmt":"2020-08-04T09:59:20","slug":"uratowac-od-zapomnienia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-mh.eu\/index.php\/2020\/08\/06\/uratowac-od-zapomnienia\/","title":{"rendered":"URATOWA\u0106 OD ZAPOMNIENIA"},"content":{"rendered":"\n

Rozmowa MH z Adamem Kowalskim dyrektorem Muzeum Hutnictwa w Chorzowie (w organizacji)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dyrektor Adam Kowalski.<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n


MH\u201d: Panie Dyrektorze! Od wielu lat \u015brodowisko hutnicze, w tym Stowarzyszenie In\u017cynier\u00f3w i Technik\u00f3w Przemys\u0142u Hutniczego, stara\u0142o si\u0119 o powo\u0142anie do \u017cycia muzeum przemys\u0142u, kt\u00f3re odegra\u0142o rol\u0119 w rozwoju G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, ale i polskiej gospodarki.
A.Kowalski: <\/strong>Pr\u00f3by powo\u0142ania muzeum dokumentuj\u0105cego dokonania przemys\u0142u hutniczego na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku by\u0142y podejmowane od wielu lat. Jednak starania \u015brodowiska hutniczego nie mog\u0142y doczeka\u0107 si\u0119 szcz\u0119\u015bliwego fina\u0142u. Dzi\u0119ki pozyskanym \u015brodkom unijnym ju\u017c wkr\u00f3tce zi\u015bci si\u0119 marzenie wielu hutnik\u00f3w.
Ludzie cz\u0119sto pytaj\u0105 mnie dlaczego muzeum powstaje w Chorzowie, a nie np. z Siemianowicach \u015al\u0105skich. Ot\u00f3\u017c budynek po dawnej elektrowni Huty Ko\u015bciuszko ma potencja\u0142 i swoj\u0105 hutnicz\u0105 histori\u0119. Od kilku lat by\u0142 udost\u0119pniany czasowo na r\u00f3\u017cnego rodzaju spotkania, w tym r\u00f3wnie\u017c w ramach Szlaku Zabytk\u00f3w Techniki. Osobi\u015bcie mia\u0142em przyjemno\u015b\u0107 przez dwa lata organizowa\u0107 tu Industriad\u0119. My\u015bl\u0119, \u017ce ju\u017c w\u00f3wczas dla wielu samorz\u0105dowc\u00f3w sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce obiekt ten zaistnia\u0142 w \u015bwiadomo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego i jest naturalnym miejscem dla Muzeum Hutnictwa.
Oczywi\u015bcie s\u0105 miasta o\u015bcienne, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c mog\u0142yby z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 stara\u0107 si\u0119 o takowe muzeum. Mam tu na my\u015bli cho\u0107by Siemianowice \u015al\u0105skie z dawn\u0105 Hut\u0105 Laura. Jednak w Chorzowie mamy to dziedzictwo materialne w postaci dobrze zachowanych obiekt\u00f3w dawnej Huty Kr\u00f3lewskiej. Po Hucie Laura nie zosta\u0142y \u017cadne zabudowania, kt\u00f3re nadawa\u0142yby si\u0119 do adaptacji na cele muzealne.
\u201eMH\u201d: Bez pieni\u0119dzy i ludzi nie by\u0142oby tego projektu\u2026
A.Kowalski: <\/strong>Oczywi\u015bcie pieni\u0105dze s\u0105 bardzo wa\u017cne, bo bez nich nic nie mo\u017cna zrobi\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c wa\u017cni s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy podj\u0119li t\u0119 decyzj\u0119 i projekt m\u00f3g\u0142 ruszy\u0107. Du\u017ca zas\u0142uga w tym dziele przypada zarz\u0105dowi Miasta Chorzowa, prezydentowi oraz miejskiemu konserwatorowi zabytk\u00f3w Henrykowi Mercikowi, kt\u00f3ry od lat zabiega\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako cz\u0142onek zarz\u0105du wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego o utworzenie w Chorzowie Muzeum Hutnictwa.
Dzi\u0119ki porozumieniu dw\u00f3ch miast: Chorzowa i Zabrza projekt mo\u017ce by\u0107 realizowany. Wsp\u00f3lnie z Muzeum G\u00f3rnictwa w Zabrzu uda\u0142o si\u0119 pozyska\u0107 du\u017ce \u015brodki unijne na realizacj\u0119 tego przedsi\u0119wzi\u0119cia. Dla Muzeum Hutnictwa to oko\u0142o 15 mln z\u0142otych dofinansowania. Pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wy\u0142o\u017cy miasto Chorz\u00f3w. Ca\u0142y koszt inwestycji szacowany jest na ponad 30 mln z\u0142otych. Za te pieni\u0105dze realizowany jest gruntowny remont hali dawnej elektrowni Huty Kr\u00f3lewskiej oraz przyleg\u0142ych zabudowa\u0144. Rewitalizacji poddany zostanie r\u00f3wnie\u017c teren wok\u00f3\u0142 muzeum. Zgodnie z harmonogramem jesieni\u0105 zako\u0144czone maj\u0105 by\u0107 prace remontowe wewn\u0105trz budynk\u00f3w. Pomimo pewnych op\u00f3\u017anie\u0144 zwi\u0105zanych z pandemi\u0105 jestem dobrej my\u015bli.
Alians Zabrza i Chorzowa pokaza\u0142 jak mo\u017cna wsp\u00f3lnie dokona\u0107 czego\u015b, co nie udawa\u0142o si\u0119 przez lata. Zabrze dba i inwestuje w obiekty pog\u00f3rnicze, a Chorz\u00f3w w drug\u0105 najwa\u017cniejsz\u0105 ga\u0142\u0105\u017a przemys\u0142u G\u00f3rnego \u015al\u0105ska hutnictwo. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce od pocz\u0105tku XIX wieku obie bran\u017ce by\u0142y ze sob\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane i na nich wyros\u0142y dzisiejsze miasta. O tych korzeniach nie mo\u017cemy zapomina\u0107. To\u017csamo\u015b\u0107 kulturowa jest wa\u017cnym elementem spo\u0142ecznym i chcemy j\u0105 zachowa\u0107 dla potomnych. W Chorzowie w szczytowym momencie pracowa\u0142y cztery kopalnie i dwie huty: Kr\u00f3lewska za\u0142o\u017cona w 1802 roku i Huta Batory, kt\u00f3ra powsta\u0142 w 1873 roku.
W 1866 roku w \u00f3wczesnej Hucie Kr\u00f3lewskiej pracowa\u0142o ponad 7 tysi\u0119cy os\u00f3b. Je\u017celi do tego dodamy p\u00f3\u017aniejsze pokolenia hutnik\u00f3w z Batorego to okazuje si\u0119, \u017ce prawie w ka\u017cdej rodzinie kto\u015b mia\u0142 pradziadka, dziadka, wuja czy ojca hutnika. Dlatego tak wa\u017cnym staje si\u0119 by\u015bmy traktowali dziedzictwo przemys\u0142owe, a w szczeg\u00f3lno\u015bci hutnicze jako absolutnie kluczowe dla Chorzowa i G\u00f3rnego \u015al\u0105ska.
\u201eMH\u201d: M\u00f3wi\u0142 Pan o pewnej symbiozie dw\u00f3ch ga\u0142\u0119zi przemys\u0142owych: g\u00f3rnictwa i hutnictwa. Jednak w \u015bwiadomo\u015b\u0107 ludzi \u015al\u0105sk kojarzy si\u0119 bardziej z g\u00f3rnictwem.
A.Kowalski: <\/strong>Tak to prawda sytuacja dziedzictwa kulturowego hutnictwa jest zgo\u0142a odmienna od g\u00f3rnictwa. My\u015bl\u0119, \u017ce podyktowane jest to ilo\u015bci\u0105 dzia\u0142aj\u0105cych obecnie kopal\u0144, a tak\u017ce obiektami g\u00f3rniczymi, kt\u00f3re mo\u017cna zwiedza\u0107 z ramach Szlaku Zabytk\u00f3w Techniki. Hutnictwo jest reprezentowane jedynie przez Muzeum Cynku w Katowicach Szopienicach. Mam nadziej\u0119, \u017ce dzi\u0119ki otwarciu Muzeum Hutnictwa uda si\u0119 nam te dysproporcje cho\u0107 troszk\u0119 wyr\u00f3wna\u0107.
Coraz cz\u0119\u015bciej obserwujemy zanikaj\u0105c\u0105 wiedz\u0119 m\u0142odego pokolenia na temat hutnictwa i jego roli w rozwoju miasta, regionu, a tak\u017ce kraju. Jest to ostatni moment, by rozpocz\u0105\u0107 po raz kolejny prac\u0119 u podstaw. Naszym celem jest przywr\u00f3cenie nale\u017cytego miejsca dziedzictwu hutniczemu na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku.
\u201eMH\u201d: Na jakim etapie obecnie s\u0105 prace?
A. Kowalski: <\/strong>Jak ju\u017c wspomina\u0142em jesieni\u0105 zako\u0144cz\u0105 si\u0119 prace budowlane. Po za\u0142atwieniu wszelkich formalno\u015bci i odebraniu niezb\u0119dnych zg\u00f3d rozpoczn\u0105 si\u0119 przygotowania wystawy sta\u0142ej oraz organizowanie ca\u0142ej struktury muzeum. Wa\u017cnym etapem b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c \u0142\u0105czenie z Muzeum Miejskim. W ten spos\u00f3b wr\u00f3cimy do korzeni, kt\u00f3re \u015bci\u015ble zwi\u0105zane s\u0105 z hutnictwem.
Chcemy stworzy\u0107 nowe standardy funkcjonowania tej instytucji kultury, uwzgl\u0119dniaj\u0105c specyfik\u0119 i histori\u0119 miasta. Otwarcie muzeum planujemy najp\u00f3\u017aniej na wrzesie\u0144 2021. Zwi\u0105zane jest z procesem rozliczenia projektu unijnego, w kt\u00f3rym wyznaczone s\u0105 daty graniczne. Mam nadziej\u0119, \u017ce nic nam nie pokrzy\u017cuje tych plan\u00f3w. Oczywi\u015bcie bierzemy pod uwag\u0119 dzisiejsz\u0105 nieprzewidywaln\u0105 sytuacj\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z pandemia COVID 19. Je\u017celi nie nast\u0105pi druga fala zachorowa\u0144 i lockdown to termin ten nie jest zagro\u017cony. Przed nami jeszcze wiele pracy.
\u201eMH\u201d: Muzea dla m\u0142odych ludzi to archaiczne instytucje. Czym wiec chcecie przyci\u0105gn\u0105\u0107 zwiedzaj\u0105cych?
A.Kowalski: <\/strong>Muzeum Hutnictwa nie ma by\u0107 instytucj\u0105 w kt\u00f3rej b\u0119d\u0105 tylko i wy\u0142\u0105cznie eksponaty. Ma to by\u0107 nowoczesne, interaktywne muzeum, kt\u00f3re b\u0119dzie sk\u0142ania\u0142o do refleksji i poszukiwa\u0144 w\u0142asnych historii rodzinnych. W wielu rodzinach nie przekazuje si\u0119 dzieciom historii ich przodk\u00f3w, kt\u00f3rzy niejednokrotnie pracowali w hutnictwie lub przemy\u015ble ci\u0119\u017ckim. W\u0142a\u015bnie takimi historiami, prawdziwymi historiami opowiedzianymi przez ludzi chcemy przyci\u0105gn\u0105\u0107 m\u0142odych.
\u201eMH\u201d: A co z pozyskiwaniem eksponat\u00f3w?
A.Kowalski:<\/strong> Niestety z pozyskaniem eksponat\u00f3w nie jest \u0142atwo. Brak maszyn czy urz\u0105dze\u0144 pokazuje jak traktowane by\u0142o hutnictwo, kt\u00f3re w latach 90 minionego wieku prze\u017cywa\u0142o kryzys. W\u00f3wczas wiele z hut zosta\u0142o zrestrukturyzowanych, a cz\u0119\u015b\u0107 po prostu zamkni\u0119ta. Maszyny i urz\u0105dzenia wywiezione na z\u0142om. To bardzo przykre, ale prawdziwe.
To co uda\u0142o si\u0119 nam pozyska\u0107 wpisuje si\u0119 w nasz\u0105 narracj\u0119 \u2013 technologia i ludzie. A tak prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c ludzie w tym wszystkim b\u0119d\u0105 wa\u017cniejsi, bo bez nich nie by\u0142oby hut. Na dzie\u0144 dzisiejszy mamy 7 maszyn wielkogabarytowych, w tym m\u0142ot Ansaldo, pras\u0119 hydrauliczn\u0105, prostownic\u0119, walcarki, czy XIX wieczny m\u0142ot parowo-powietrzny Brinkmanna. Najwi\u0119ksz\u0105 atrakcj\u0105 b\u0119dzie moim zdaniem m\u0142ot mostowy Escheringa.
W naszych zamierzeniach ekspozycja ma opiera\u0107 si\u0119 nie tylko na eksponatach, kt\u00f3re oczywi\u015bcie stanowi\u0105 warto\u015b\u0107 historyczn\u0105, ale w g\u0142\u00f3wnej mierze na relacjach ludzi pracuj\u0105cych w przemy\u015ble. Chcemy w ten spos\u00f3b zach\u0119ci\u0107 m\u0142odych po poszukiwania w swoich rodzinach ludzi zwi\u0105zanych z hutnictwem. Podawanie suchych fakt\u00f3w i przedstawienie kilku czy kilkunastu eksponat\u00f3w nie zainteresuje dzi\u015b m\u0142odego pokolenia.
Jeste\u015bmy w po\u0142owie drogi projektu pt. \u201eM\u00f3w mi huto\u201d, polegaj\u0105cego na odnalezieniu ludzi zwi\u0105zanych z hutnictwem, kt\u00f3rzy zechcieli si\u0119 podzieli\u0107 z nami histori\u0105 swojego \u017cycia. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce nie b\u0119dzie z tym problem\u00f3w. Jednak du\u017co senior\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce ich codzienna, ci\u0119\u017cka praca nie jest czym\u015b ciekawym. Musimy wi\u0119c ich zach\u0119ci\u0107, by si\u0119 otworzyli. Niejednokrotnie pomagaj\u0105 nam w tym rodziny. Przychodz\u0105 do nas synowie, c\u00f3rki hutnik\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 aby\u015bmy udokumentowali historie ich rodzic\u00f3w. Trzeba sobie zdawa\u0107 spraw\u0119, \u017ce z roku na rok ubywa ludzi, kt\u00f3rzy mog\u0105 przekaza\u0107 relacje dawnego hutniczego \u015bwiata. Je\u017celi dzi\u015b tego nie utrwalimy, to mo\u017cemy te wspomnienia utraci\u0107 na zawsze.
Dlatego te\u017c chcemy, by narratorami naszej wystawy byli prawdziwi hutnicy, a nie wynaj\u0119ci aktorzy. Dzi\u0119ki tym relacjom nasza wystawa zyska na autentyczno\u015bci. To przecie\u017c dla tych ludzi niejednokrotnie huta by\u0142a matk\u0105 \u017cywicielk\u0105, mo\u017cna powiedzie\u0107 by\u0142a ca\u0142ym \u017cyciem. Takie emocjonalne wypowiedzi intryguj\u0105 s\u0142uchacza i niejednokrotnie prowadz\u0105 do dr\u0105\u017cenia tematu. I o to nam chodzi w tym projekcie, by pobudzi\u0107 ludzi do dzia\u0142ania i poszukiwa\u0144.
Ca\u0142y wywiad w najnowszym numerze MH 16\/2020<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rozmowa MH z Adamem Kowalskim dyrektorem Muzeum Hutnictwa w Chorzowie (w organizacji) MH\u201d: Panie Dyrektorze! Od wielu lat \u015brodowisko hutnicze,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-1590","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-mh.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-mh.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-mh.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-mh.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-mh.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1590"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/e-mh.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1590\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1598,"href":"https:\/\/e-mh.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1590\/revisions\/1598"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-mh.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-mh.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-mh.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}