OD 1 STYCZNIA CBAM W PEŁNYM ZAKRESIE

Mechanizm CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) to unijny instrument polityki klimatycznej, który zacznie obowiązywać w pełnym zakresie od 1 stycznia 2026 roku. Jego głównym celem jest wyrównanie kosztów emisji dwutlenku węgla pomiędzy produktami wytwarzanymi w Unii Europejskiej a towarami importowanymi z krajów trzecich, w których nie obowiązują równie restrykcyjne regulacje klimatyczne. CBAM ma zapobiegać zjawisku tzw. ucieczki emisji (carbon leakage), czyli przenoszeniu produkcji poza UE w celu uniknięcia kosztów związanych z systemem handlu uprawnieniami do emisji EU ETS. Czy faktycznie wyrówna on konkurencyjność?

Jednym z kluczowych sektorów objętych CBAM jest przemysł stalowy, którego procesy, szczególnie wielkopiecowe, charakteryzują się emisyjnością. Od 2026 roku importerzy stali do Unii Europejskiej będą zobowiązani do raportowania ilości emisji CO₂ związanych z produkcją sprowadzanych wyrobów oraz do zakupu certyfikatów CBAM odpowiadających tym emisjom. Cena certyfikatów będzie powiązana z ceną uprawnień do emisji w systemie EU ETS, co ma zapewnić równe warunki konkurencji między producentami unijnymi a dostawcami spoza UE.

W praktyce wprowadzenie CBAM oznacza wzrost kosztów importu stali, zwłaszcza z krajów, w których produkcja opiera się na wysokoemisyjnych technologiach. Jednocześnie mechanizm ten ma zachęcać zagranicznych producentów do inwestowania w nowoczesne, niskoemisyjne rozwiązania technologiczne. Dla przedsiębiorstw importujących stal do UE konieczne będzie także uzyskanie statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM oraz spełnienie nowych obowiązków administracyjnych i sprawozdawczych.

Podsumowując, CBAM od 1 stycznia 2026 roku stanie się istotnym elementem regulującym handel stalą z krajami trzecimi. Mechanizm ten ma wzmocnić ochronę klimatu, zwiększyć konkurencyjność europejskiego przemysłu stalowego oraz przyczynić się do globalnej redukcji emisji gazów cieplarnianych.